Zamanı Yönetemiyorum Diyen Öğrencilerin Ortak Hatası: Ekran Süresi

Sınav hazırlık dönemleri; planlama, disiplin ve zihinsel dayanıklılık gerektiren uzun soluklu bir süreçtir. Gerek YKS gerekse LGS gibi merkezi sınavlara hazırlanan öğrenciler için zamanın verimli kullanımı belirleyici bir faktördür. Ancak bu süreçte en sık karşılaşılan problemlerden biri sosyal medyayı kontrol edememektir. “Sadece birkaç dakika bakacağım” düşüncesi çoğu zaman planlanmamış ve uzun süren ekran kullanımına dönüşür.

Fazla ekran kullanımı, zaman yönetimini doğrudan etkiler. Sosyal medya platformları hızlı tüketilen içerikler ve sürekli değişen uyaranlarla beynin ödül sistemini aktif tutar. Bu durum çalışma planını fark edilmeden bozar. Süreç genellikle şu şekilde ilerler:

• Çalışma sırasında gelen bir bildirim,
• Kısa süreli kontrol etme isteği,
• Planlanandan uzun süren ekran kullanımı,
• Çalışmaya dönmekte zorlanma.

Bu döngü gün içinde birkaç kez tekrarlandığında saatler süren zaman kayıpları oluşabilir. Öğrenci masa başında yeterince vakit geçirdiğini düşünse de gerçek öğrenme süresi ciddi biçimde azalır.

Ekran süresinin artması dikkat süresini de etkiler. Kısa videolar, hızlı akan içerikler ve sürekli değişen görseller, beynin anlık uyarılma düzeyini yükseltir. Bu durum uzun süreli odaklanma gerektiren görevlerde sabırsızlığa yol açabilir. Özellikle paragraf soruları, problem çözme ve deneme sınavları sırasında zihinsel yorgunluk daha erken ortaya çıkar. Öğrenci konuyu bilse bile dikkatini sürdüremediği için basit hatalar yapabilir.

Bir diğer önemli konu odaklanmanın bölünmesidir. Her bildirim beynin mevcut dikkatini kesintiye uğratır. Çalışmaya geri dönüldüğünde zihnin toparlanması zaman alır. Bu da “çalışıyorum ama verim alamıyorum” hissini güçlendirir. Sorun çoğu zaman motivasyon eksikliği değil, dikkat parçalanmasıdır.

Fazla sosyal medya kullanımı psikolojik açıdan da etkiler oluşturabilir. Sınav döneminde öğrenciler zaten belirli bir performans baskısı altındadır. Sosyal medyada görülen başarı paylaşımları ve sürekli kıyas ortamı şu duygulara neden olabilir:

• Yetersizlik hissi,
• Kaygı artışı,
• Motivasyon düşüşü,
• Sürekli başkalarıyla kendini karşılaştırma.

Bu duygular uzun vadede özgüveni zedeleyebilir ve çalışma isteğini azaltabilir.

Bu noktada amaç sosyal medyayı tamamen yasaklamak değil, kontrol altına almaktır. Daha dengeli bir kullanım için şu adımlar uygulanabilir:

• Çalışma saatlerinde telefonu farklı bir odada bırakmak,
• Bildirimleri kapatmak,
• Günlük ekran süresine net bir sınır koymak,
• Sosyal medya kullanımını çalışma sonrası ödül haline getirmek,
• Haftalık ekran süresi takibi yapmak.

Sınav hazırlık sürecinde önemli olan sadece kaç saat çalışıldığı değil, o saatlerin ne kadar odaklı geçirildiğidir. Fazla ekran kullanımı görünmeyen bir zaman kaybı ve dikkat erozyonu yaratır. Hem LGS hem YKS gibi merkezi sınavlara hazırlanan öğrenciler için dijital disiplin, akademik başarıyı destekleyen temel alışkanlıklardan biridir. Küçük ama istikrarlı adımlar, uzun vadede büyük fark oluşturabilir.