Blog
Bir Eğitim Döneminin İlk Ayını Nasıl Daha Verimli Geçirebilirsiniz?
Yeni bir eğitim dönemi başladığında öğrencilerin önünde uzun bir zaman varmış gibi görünür. Dersler yeni başlamıştır, sınavlar henüz yaklaşmamıştır ve “Daha çok zamanım var.” düşüncesi oldukça kolay ortaya çıkar. Ancak eğitim yılının ilk ayı, aslında bütün dönemin nasıl geçeceğini belirleyen en önemli dönemlerden biridir.
İlk ayı yalnızca derslerin başladığı bir süreç olarak görmek yerine, kendinize bir çalışma sistemi kurduğunuz başlangıç dönemi olarak değerlendirmek çok daha doğru olacaktır.
Çünkü başarılı bir eğitim dönemi yalnızca sınavlardan birkaç hafta önce yoğun çalışarak oluşturulmaz. Düzenli çalışma alışkanlığı, eksiklerin zamanında fark edilmesi, doğru kaynak kullanımı, dikkat yönetimi ve kişinin kendi öğrenme biçimini tanıması zaman içerisinde gelişir.
Bu nedenle yeni eğitim yılının ilk ayında amaç, her şeyi mükemmel yapmak değil; sürdürülebilir bir düzen oluşturmak olmalıdır.
Peki bunu nasıl yapabilirsiniz?
İlk Ayı “Uyum Dönemi” Olarak Görün
Okulların açılmasıyla birlikte öğrencilerin günlük yaşamında birçok değişiklik meydana gelir. Yaz dönemindeki uyku saatleri değişir, ders programı yoğunlaşır, ödevler ve sorumluluklar artar.
Bu nedenle ilk haftalarda ders çalışma düzeninizin tam anlamıyla oturmamış olması normaldir.
Burada önemli olan, kendinizi “Neden hâlâ düzenli çalışamıyorum?” diye eleştirmek yerine şu soruyu sormaktır:
“Benim için sürdürülebilir bir çalışma düzeni nasıl olabilir?”
Bir anda günde 8-10 saat çalışmaya çalışmak yerine, daha gerçekçi bir sistem oluşturmak çok daha etkilidir.
İlk ayın amacı:
- Günlük çalışma saatlerini belirlemek,
- Dersleri düzenli takip etmek,
- Eksikleri erken fark etmek,
- Çalışma ortamını düzenlemek,
- Uyku ve dinlenme düzenini oluşturmak,
- Kişisel çalışma yöntemini keşfetmek,
- Deneme ve soru çözme alışkanlığı kazanmak
olabilir.
Kısacası ilk ay, hızlanma ayından önce sistemi kurma ayıdır.
1. Öncelikle Nerede Olduğunuzu Belirleyin
Yeni bir eğitim dönemine başlarken öğrencilerin yaptığı en yaygın hatalardan biri, doğrudan çalışmaya başlamaktır.
Oysa önce mevcut durumunuzu bilmeniz gerekir.
Hangi derslerde iyisiniz?
Hangi konularda zorlanıyorsunuz?
Hangi derslerde temel eksikleriniz var?
Hangi konuları bildiğinizi düşünüyor ancak soru çözerken zorlanıyorsunuz?
Ders çalışırken en çok hangi noktada zaman kaybediyorsunuz?
Bu sorulara vereceğiniz cevaplar, çalışma programınızın temelini oluşturabilir.
Örneğin matematikte konuyu anladığınız hâlde sorularda zorlanıyorsanız yalnızca konu anlatımı izlemek yerine daha fazla uygulama yapmanız gerekebilir.
Bir derste temel bilgileriniz eksikse doğrudan ileri düzey sorulara geçmek yerine temel konuları güçlendirmeniz daha doğru olabilir.
Bu nedenle ilk ayın başında kendinize küçük bir akademik durum analizi yapabilirsiniz.
2. Gerçekçi Bir Haftalık Sistem Oluşturun
Çalışma programı hazırlamak kolaydır. Zor olan, hazırlanan programa devam edebilmektir.
Bu nedenle program hazırlarken kendinize şu soruyu sorun:
“Bu programı üç gün değil, üç ay boyunca sürdürebilir miyim?”
Eğer cevabınız hayırsa programınız fazla yoğun olabilir.
Bir çalışma programında yalnızca ders saatlerinin bulunması gerekmez. Programınızda:
- Ders çalışma,
- Soru çözme,
- Tekrar,
- Deneme,
- Yanlış analizi,
- Dinlenme,
- Sosyal aktiviteler,
- Uyku
gibi alanların da dengeli şekilde bulunması gerekir.
Her günü tamamen dersle doldurmak verimli olmak anlamına gelmez.
Verimli çalışma, doğru zamanda doğru çalışmayı yapabilmektir.
3. “Her Gün Biraz” Sistemini Deneyin
Özellikle sınava hazırlanan öğrencilerde sık görülen düşüncelerden biri şudur:
“Bugün yeterince zamanım yok, yarın daha fazla çalışırım.”
Bu düşünce birkaç gün üst üste tekrarlandığında çalışma düzeni bozulabilir.
Bunun yerine yoğun olduğunuz günlerde bile küçük bir çalışma hedefi belirleyebilirsiniz.
Örneğin:
- 20 paragraf sorusu,
- 20 matematik sorusu,
- 30 dakikalık konu tekrarı,
- Bir önceki derste işlenen konunun kısa tekrarı,
- Yanlış yapılan soruların incelenmesi
gibi küçük hedefler belirlemek, çalışma sürekliliğini korumanıza yardımcı olabilir.
Buradaki amaç her gün maksimum performans göstermek değil, çalışma alışkanlığının devamlılığını sağlamaktır.
4. Dersleri Biriktirmeyin
Eğitim döneminin ilk ayında bir konuyu anlamadığınızda “Sonra bakarım.” demek kolaydır.
Fakat biriken küçük eksikler zamanla büyük problemlere dönüşebilir.
Özellikle matematik, fizik, kimya gibi birbirinin üzerine inşa edilen derslerde önceki konuların anlaşılmaması sonraki konuları da zorlaştırabilir.
Bu nedenle anlamadığınız bir konu olduğunda:
- Konuyu tekrar gözden geçirin.
- Farklı bir kaynaktan açıklamasını inceleyin.
- Kolay sorular çözün.
- Nerede zorlandığınızı belirleyin.
- Gerekiyorsa öğretmeninizden yardım isteyin.
“Anlamadım.” demek başarısızlık değildir.
Asıl önemli olan, anlamadığınız noktayı fark edip üzerine çalışmanızdır.
5. İlk Aydan İtibaren Yanlış Analizi Yapın
Bir sınavda yanlış yaptığınız soruya yalnızca doğru cevabı öğrenmek için bakmak yeterli değildir.
Asıl önemli soru şudur:
“Ben bu soruyu neden yanlış yaptım?”
Yanlışların farklı nedenleri olabilir:
- Konuyu bilmiyordum.
- Konuyu biliyordum ama uygulayamadım.
- Soruyu yanlış okudum.
- Dikkatsizlik yaptım.
- Zaman yönetiminde zorlandım.
- İşlem hatası yaptım.
- Sorunun ne istediğini anlayamadım.
- Benzer sorular üzerinde yeterince çalışmadım.
Yanlışlarınızı bu şekilde sınıflandırdığınızda çalışma yönteminiz de daha doğru hâle gelir.
Örneğin sürekli işlem hatası yapıyorsanız daha fazla konu anlatımı izlemek yerine soru çözme sırasında işlem kontrolü alışkanlığı geliştirmeye odaklanabilirsiniz.
6. Sadece Çok Soru Çözmeye Odaklanmayın
Soru sayısı önemlidir ancak tek başına başarı ölçütü değildir.
Bir öğrencinin 200 soru çözüp yanlışlarını hiç incelememesi ile 100 soru çözüp yanlışlarını ayrıntılı şekilde analiz etmesi aynı öğrenme sürecini oluşturmayabilir.
Bu nedenle kendinize sadece:
“Bugün kaç soru çözdüm?”
diye sormayın.
Bunun yanında:
- Kaç soruyu doğru yaptım?
- Hangi konularda hata yaptım?
- Hangi soru tiplerinde zorlandım?
- Hangi yanlışlarım tekrar ediyor?
- Bugünkü çalışmadan ne öğrendim?
sorularını da sorun.
Çünkü soru çözmek bir amaç değil, öğrenmeyi güçlendiren araçlardan biridir.
7. Kaynaklarınızı Kontrol Edin
Yeni eğitim dönemi başladığında öğrenciler bazen çok sayıda kaynak edinerek daha fazla çalışacaklarını düşünürler.
Ancak çok sayıda kaynak kullanmak her zaman daha iyi sonuç anlamına gelmez.
Önemli olan kaynakların seviyenize, hedefinize ve çalışma sisteminize uygun olmasıdır.
Bir kitabı bitirmeden sürekli yeni kaynaklara geçmek yerine mevcut kaynaklardan düzenli ve verimli şekilde yararlanabilirsiniz.
Kendinize şu soruyu sorun:
“Bu kaynak bana gerçekten katkı sağlıyor mu?”
Eğer cevap evetse kaynağı sistemli biçimde kullanmaya devam edin.
8. Çalışma Ortamınızı Düzenleyin
Ders çalışma verimliliği yalnızca zihinsel hazırlıkla ilgili değildir. Çalışma ortamı da önemli bir etkendir.
Masanızda sürekli telefon, gereksiz kâğıtlar, oyun konsolu veya dikkatinizi dağıtan başka şeyler bulunuyorsa çalışmaya başlamak zorlaşabilir.
Bu nedenle kendinize mümkün olduğunca sade bir çalışma alanı oluşturabilirsiniz.
Masada yalnızca o anda ihtiyacınız olan materyallerin bulunması bile dikkatinizi toparlamanıza yardımcı olabilir.
Ayrıca çalışma başlamadan önce:
- Telefonu sessize almak,
- Gereksiz bildirimleri kapatmak,
- Masayı düzenlemek,
- Gerekli kitapları hazırlamak,
- Su bulundurmak
gibi küçük hazırlıklar yapabilirsiniz.
Amaç kusursuz bir çalışma ortamı oluşturmak değil, dikkatinizi mümkün olduğunca çalışmaya yönlendirecek bir ortam yaratmaktır.
9. Telefon Kullanımınızı Fark Edin
Telefon, özellikle ders çalışırken dikkatin en kolay bölünebildiği araçlardan biridir.
“Bir dakika bakacağım.” diyerek başlayan sosyal medya kontrolü, mesajlaşma veya video izleme süreci zaman zaman uzun bir dikkat kaybına dönüşebilir.
Bu nedenle telefon kullanımınızı tamamen yasaklamak yerine bilinçli hâle getirebilirsiniz.
Örneğin çalışma sırasında telefonu başka bir yere koyabilir, bildirimleri kapatabilir ve belirlediğiniz molalarda kontrol edebilirsiniz.
Burada amaç teknolojiden tamamen uzaklaşmak değil, teknolojiyi sizin kontrolünüzde tutmaktır.
10. Uyku Düzeninizi Ciddiye Alın
Yeni eğitim döneminin verimli geçmesi yalnızca ders çalışma sürenize bağlı değildir.
Uyku düzeni de öğrenme sürecinin önemli bir parçasıdır.
Gece geç saatlere kadar çalışıp ertesi gün yorgun şekilde derse girmek, uzun çalışma süresine rağmen verimli öğrenmeyi zorlaştırabilir.
Bu nedenle ilk ay içerisinde mümkün olduğunca düzenli bir uyku ve uyanma saati oluşturmaya çalışın.
Özellikle hafta içi ve hafta sonu arasında çok büyük uyku saati farkları oluşturmamak, yeni düzene uyum sağlamayı kolaylaştırabilir.
Unutmayın:
Dinlenmek, çalışmanın karşıtı değildir. Verimli çalışmanın bir parçasıdır.
11. Kendinize Haftalık Değerlendirme Yapın
Her hafta sonunda 10-15 dakikanızı ayırarak haftanızı değerlendirebilirsiniz.
Örneğin bir deftere şu soruları yazabilirsiniz:
Bu hafta neyi iyi yaptım?
Hangi derslerde ilerleme kaydettim?
Nerede zorlandım?
Hangi hedefimi gerçekleştiremedim?
Neden gerçekleştiremedim?
Gelecek hafta neyi değiştirmeliyim?
Bu değerlendirme sayesinde çalışma programınız zaman içerisinde size daha uygun hâle gelir.
Çünkü herkes için geçerli tek bir çalışma sistemi yoktur.
Kendi verilerinizi takip ettikçe size uygun sistemi keşfetmeye başlarsınız.
12. Kendinizi Başkalarıyla Değil, Dünkü Hâlinizle Karşılaştırın
Yeni eğitim döneminde arkadaşlarınızın çalışma sürelerini, çözdüğü soru sayılarını veya deneme sonuçlarını görmek motivasyonunuzu etkileyebilir.
Bir arkadaşınız günde 5 saat çalışıyor olabilir.
Başka biri 300 soru çözebilir.
Bir başka öğrenci denemelerde yüksek netlere ulaşabilir.
Fakat sizin çalışma sisteminizin onların sistemiyle aynı olması gerekmez.
Önemli olan kendi gelişiminizi takip etmektir.
Geçen ay çözemediğiniz soruları bugün çözebiliyor musunuz?
Daha önce anlamadığınız bir konuyu artık açıklayabiliyor musunuz?
Yanlış yaptığınız soru sayısı azalıyor mu?
Dikkatinizi daha uzun süre koruyabiliyor musunuz?
Bu sorular, gelişiminizi değerlendirmek için çok daha anlamlı olabilir.
13. Motivasyonu Beklemek Yerine Sistem Kurun
Öğrencilerin sıkça söylediği cümlelerden biri:
“Motivasyonum yok, ders çalışamıyorum.”
Ancak motivasyon her gün aynı düzeyde olmayabilir.
Bazı günler çok istekli olabilirsiniz.
Bazı günler ise masanın başına oturmak bile zor gelebilir.
Bu nedenle bütün çalışma düzeninizi motivasyona bağlamak yerine bir sistem oluşturmak daha sürdürülebilir olabilir.
Örneğin:
“Her gün saat 18.00’de masaya oturacağım.”
gibi net bir rutin oluşturabilirsiniz.
Bir süre sonra çalışma davranışı yalnızca motivasyonla değil, alışkanlıkla da desteklenmeye başlayabilir.
14. İlk Ayda Kendinizden Mükemmellik Beklemeyin
Yeni bir düzen kurmaya çalışırken bazı günler programınıza uyamayabilirsiniz.
Bir gün hedefinizin altında soru çözebilirsiniz.
Bir hafta istediğiniz kadar çalışamayabilirsiniz.
Bir denemede beklediğiniz sonucu alamayabilirsiniz.
Bunların hiçbiri eğitim yılının kötü geçeceği anlamına gelmez.
Önemli olan bir aksaklıktan sonra tamamen bırakmamak ve yeniden sisteme dönmektir.
Bir günü kaybetmekle bütün haftayı bırakmak arasında büyük fark vardır.
Bir gün planınız bozulduysa ertesi gün yeniden başlayabilirsiniz.
15. Küçük Hedefler Belirleyin
Büyük hedefler öğrenciler için motive edici olabilir ancak bazen fazla uzak görünebilir.
“YKS’de istediğim bölümü kazanacağım.” önemli bir hedeftir.
Fakat günlük çalışma açısından bunu daha küçük hedeflere ayırmak daha işlevsel olabilir.
Örneğin:
- Bu hafta belirli bir konuyu tamamlamak,
- 3 gün düzenli paragraf çözmek,
- Bir matematik konusunun eksiklerini tamamlamak,
- Bir deneme çözmek,
- Yanlış analizlerini düzenli yapmak
gibi hedefler belirleyebilirsiniz.
Büyük hedefler yönünüzü gösterir.
Küçük hedefler ise o yolda ilerlemenizi sağlar.
16. Deneme Sınavlarını Bir Ölçüm Aracı Olarak Kullanın
Denemeler yalnızca puan veya net görmek için yapılmaz.
Denemeler aynı zamanda çalışma sisteminiz hakkında bilgi verir.
Bir denemeden sonra yalnızca toplam netinize bakmak yerine:
- Hangi derste zaman kaybettiniz?
- Hangi soru tiplerinde zorlandınız?
- Hangi konularda eksik olduğunuz ortaya çıktı?
- Dikkat hatalarınız oldu mu?
- Süreyi nasıl kullandınız?
gibi soruları değerlendirebilirsiniz.
Böylece deneme sonuçları sizin için yalnızca bir “sonuç” değil, çalışma planınızı yönlendiren bir veri kaynağı hâline gelir.
17. Öğretmenlerinizden Yardım Almaktan Çekinmeyin
Bir konuyu anlamadığınızda uzun süre tek başınıza uğraşmak yerine öğretmeninizden destek almak zaman kazandırabilir.
Sorularınızı biriktirebilir ve ders sırasında ya da uygun bir zamanda öğretmeninize yöneltebilirsiniz.
Ayrıca öğretmenlerinizden yalnızca konu anlatımı konusunda değil;
- Kaynak seçimi,
- Soru çözme yöntemi,
- Eksik konular,
- Deneme analizi,
- Çalışma yöntemi
gibi konularda da destek alabilirsiniz.
Doğru zamanda sorulan doğru bir soru, uzun süreli bir çalışma problemini çözebilir.
18. Sosyal Hayatınızı Tamamen Bırakmayın
Verimli bir eğitim dönemi geçirmek, hayatın diğer alanlarından tamamen vazgeçmek anlamına gelmez.
Arkadaşlarla zaman geçirmek, spor yapmak, hobilerle ilgilenmek, aileyle vakit geçirmek ve dinlenmek de günlük yaşamın önemli parçalarıdır.
Ders çalışmayı hayatınızın tamamı hâline getirmek yerine ders, dinlenme ve sosyal yaşam arasında dengeli bir sistem kurmaya çalışın.
Çünkü sürdürülebilir başarı, uzun süre devam ettirilebilen dengeli alışkanlıklarla desteklenir.
İlk Ay İçin Kendinize Bir Kontrol Listesi Oluşturun
İlk ayın sonunda aşağıdaki sorulara “Evet” diyebiliyor musunuz?
☐ Düzenli bir uyku saatim oluştu.
☐ Haftalık bir çalışma planım var.
☐ Derslerde işlenen konuları düzenli takip ediyorum.
☐ Anlamadığım konuları biriktirmiyorum.
☐ Yanlışlarımı analiz ediyorum.
☐ Telefon kullanımımı kontrol edebiliyorum.
☐ Çalışma ortamımı düzenli tutuyorum.
☐ Deneme sonuçlarımı yalnızca net olarak değerlendirmiyorum.
☐ Eksiklerimi takip ediyorum.
☐ Dinlenmeye ve sosyal yaşama da zaman ayırıyorum.
☐ Programım gerçekçi ve sürdürülebilir.
☐ Kendimi sürekli başkalarıyla kıyaslamak yerine kendi gelişimimi takip ediyorum.
Bu maddelerin tamamına “Evet” demeniz gerekmiyor.
Önemli olan, hangi alanlarda gelişmeniz gerektiğini fark edebilmenizdir.
İlk Ayın Sonunda Kendinize Şu Soruyu Sorun
Eğitim döneminin ilk ayı tamamlandığında kendinize şu soruyu sorun:
“Geçen aya göre nasıl bir öğrenci oldum?”
Daha düzenli misiniz?
Daha planlı mısınız?
Eksiklerinizi daha iyi tanıyor musunuz?
Yanlışlarınızı daha doğru analiz ediyor musunuz?
Ders çalışma sürenizden çok çalışma kalitenize dikkat ediyor musunuz?
Dikkatinizi daha iyi yönetebiliyor musunuz?
Eğer bu soruların birkaçına bile olumlu cevap verebiliyorsanız önemli bir ilerleme kaydetmişsiniz demektir.
Çünkü eğitim hayatında başarı yalnızca büyük sıçramalarla oluşmaz.
Bazen başarı;
her gün masaya oturmak,
anlamadığınız konunun üzerine gitmek,
yanlışınızdan ders çıkarmak,
başarısız olduğunuz bir günün ardından yeniden başlamak
ve kendi sisteminizi adım adım geliştirmek anlamına gelir.
Sonuç: İlk Ayın Amacı Mükemmel Olmak Değil, Sistem Kurmaktır
Yeni eğitim döneminin ilk ayı, bütün yılın sonucunu tek başına belirlemez. Ancak bu dönem, yıl boyunca kullanacağınız alışkanlıkların oluşması açısından önemli bir başlangıç noktasıdır.
Bu nedenle ilk ayda kendinize çok büyük baskılar oluşturmak yerine sağlam bir temel oluşturmaya çalışın.
Düzenli çalışın.
Eksiklerinizi fark edin.
Yanlışlarınızı analiz edin.
Uyku ve dinlenmenize dikkat edin.
Telefon ve dikkat dağıtıcı unsurları kontrol edin.
Öğretmenlerinizden destek alın.
Kendinizi başkalarıyla değil, kendi gelişiminizle değerlendirin.
Ve en önemlisi, tek bir kötü günün bütün çalışma düzeninizi bozmasına izin vermeyin.
Unutmayın:
Başarılı bir eğitim dönemi, bir gecede oluşturulan yoğun çalışma temposuyla değil; her gün sürdürülebilen doğru alışkanlıklarla inşa edilir.
Yeni eğitim döneminin ilk ayını bir “çok çalışma dönemi” olarak değil, kendinize güçlü ve sürdürülebilir bir sistem kurma dönemi olarak değerlendirin.
Çünkü doğru kurulmuş bir sistem, yalnızca bu eğitim döneminde değil, eğitim hayatınızın ilerleyen yıllarında da size yardımcı olacak önemli bir beceri kazandırır.