Üniversiteye başlamak, hayatın önemli dönüm noktalarından biridir. Lise yıllarının daha düzenli ve korunaklı yapısından çıkıp üniversiteyle birlikte daha fazla sorumluluk almak; yeni insanlarla tanışmak, farklı düşüncelerle karşılaşmak, kendi kararlarını vermek ve geleceğe dair daha bilinçli seçimler yapmak anlamına gelir.

Bu nedenle üniversiteye başlamadan önce geçirilen yaz dönemi yalnızca dinlenmek için değil, aynı zamanda kendini tanımak, yeni beceriler kazanmak ve farklı bakış açıları geliştirmek için de değerlendirilebilir.

Bunun en güzel yollarından biri ise kitap okumaktır.

Ancak burada önemli bir noktayı hatırlamak gerekir: Üniversiteye başlamadan önce mutlaka onlarca kitap bitirmek zorunda değilsiniz. Önemli olan çok kitap okumaktan ziyade, size gerçekten bir şey katacak kitapları seçmek ve okuduklarınızı günlük hayatınıza aktarabilmektir.

Bu yazıda üniversite hayatına hazırlanan gençlerin farklı alanlarda kendilerini geliştirmelerine yardımcı olabilecek kitapları kategoriler halinde inceleyeceğiz.

1. Atomik Alışkanlıklar – James Clear

Üniversiteye başlamadan önce okunabilecek kitapların başında Atomik Alışkanlıklar geliyor.

Kitabın temel yaklaşımı, büyük değişimlerin her zaman büyük adımlarla başlamadığı; küçük ve düzenli davranışların zaman içerisinde önemli sonuçlar oluşturabileceğidir.

Üniversite hayatında öğrencinin kendi düzenini oluşturması oldukça önemlidir. Ders çalışma, uyku, kitap okuma, spor yapma, zamanı yönetme ve sorumlulukları takip etme gibi alışkanlıklar kişinin günlük yaşamını doğrudan etkiler.

Bu nedenle kitap, üniversiteye başlamadan önce şu soruyu düşünmek açısından faydalı olabilir:

“Üniversitede nasıl bir öğrenci olmak istiyorum ve bunun için bugün hangi küçük alışkanlıkları geliştirebilirim?”

Kitabın en önemli katkılarından biri, hedeflerden çok davranışlara odaklanmayı öğretmesidir.

2. Pür Dikkat – Cal Newport

Üniversite hayatında karşılaşılabilecek en önemli sorunlardan biri dikkat dağınıklığıdır.

Telefonlar, sosyal medya, mesajlar, bildirimler, videolar ve sürekli değişen içerikler öğrencinin dikkatini kolaylıkla bölebilir.

Pür Dikkat, uzun süre boyunca dikkatini tek bir işe yönlendirebilmenin önemini ele alan kitaplardan biridir.

Üniversitede başarılı olmak yalnızca çok çalışmakla değil, çalışılan süreyi verimli kullanmakla da ilgilidir.

Bu nedenle üniversiteye başlamadan önce:

• Dikkatini nasıl topladığını,
• Hangi ortamlarda daha iyi çalıştığını,
• Telefon kullanımının seni nasıl etkilediğini,
• Tek bir işe ne kadar süre odaklanabildiğini

fark etmek önemli bir kazanım olabilir.

3. İnsanın Anlam Arayışı – Viktor E. Frankl

Üniversite yılları yalnızca akademik başarı dönemi değildir. Aynı zamanda kişinin “Ben kimim?”, “Nasıl bir hayat istiyorum?”, “Benim için önemli olan şeyler neler?” gibi sorular sormaya başladığı bir dönemdir.

İnsanın Anlam Arayışı, insanın yaşamındaki anlam arayışını ele alan etkileyici bir eserdir.

Kitap, gençlerin yaşamın zorlukları karşısında farklı bir bakış açısı geliştirmesine ve kendi değerleri üzerine düşünmesine yardımcı olabilir.

Üniversiteye başlamadan önce okunmasının en önemli nedenlerinden biri de öğrenciyi yalnızca “hangi bölümü okuyacağım?” sorusunun ötesine taşımasıdır.

Çünkü kariyer planlamasında yalnızca meslek değil, nasıl bir yaşam istediğimiz de önemlidir.

4. Duygusal Zekâ – Daniel Goleman

Üniversitede yeni arkadaşlıklar kuracak, farklı karakterlerde insanlarla tanışacak ve zaman zaman anlaşmazlıklar yaşayacaksınız.

Bu nedenle akademik beceriler kadar duyguları tanıma, empati kurma, iletişim kurma ve ilişkileri yönetme becerileri de önemlidir.

Daniel Goleman’ın Duygusal Zekâ kitabı bu açıdan dikkat çekici eserlerden biridir. Üniversitelerin kişisel gelişim kaynaklarında da duygusal zekâ, iletişim ve öz farkındalık temaları gençler için önerilen başlıklar arasında yer alıyor.

Kitabı okurken şu sorular üzerine düşünebilirsiniz:

• Duygularımı ne kadar iyi tanıyorum?
• Eleştiri aldığımda nasıl tepki veriyorum?
• Karşımdaki insanın duygularını anlamaya çalışıyor muyum?
• Bir problem yaşadığımda nasıl iletişim kuruyorum?

Bu soruların cevapları üniversite yaşamında size önemli katkılar sağlayabilir.

5. Hızlı ve Yavaş Düşünme – Daniel Kahneman

Üniversite hayatında sürekli karar vermeniz gerekecek.

Hangi dersleri seçeceğinizden arkadaşlık ilişkilerinize, çalışma düzeninizden kariyer hedeflerinize kadar birçok konuda karar alacaksınız.

Daniel Kahneman’ın Hızlı ve Yavaş Düşünme kitabı, insanların düşünme ve karar verme süreçlerini anlamak açısından önemli bir eserdir.

Kitap biraz daha yoğun bir okuma gerektirebilir. Bu nedenle üniversiteye başlamadan önce “hafif bir kitap” arayanlar için değil, düşünme biçimini daha yakından tanımak isteyenler için iyi bir seçenek olabilir.

6. Etkili İnsanların 7 Alışkanlığı – Stephen R. Covey

Üniversite öğrenciliğinde özgürlük artarken sorumluluk da artar.

Ders programınızı kendiniz takip etmeniz, sınavlara hazırlanmanız, projelerinizi zamanında tamamlamanız ve sosyal hayatınızla akademik yaşamınız arasında denge kurmanız gerekir.

Stephen R. Covey’in Etkili İnsanların 7 Alışkanlığı, kişisel sorumluluk, öncelik belirleme ve etkili ilişkiler gibi konular üzerinde düşünmek isteyen gençler için değerlendirilebilir.

Özellikle üniversiteye geçiş döneminde şu soruyu sormak faydalıdır:

“Hayatımın kontrolünü ne kadar kendim alıyorum?”

7. Simyacı – Paulo Coelho

Üniversiteye başlamadan önce yalnızca bilgi veren kitaplar okumak zorunda değilsiniz.

Edebiyat da insanın kendisini tanımasına, farklı hayatları anlamasına ve hayal gücünü geliştirmesine yardımcı olur.

Simyacı, hayallerin peşinden gitme, yolculuk, seçimler ve kişinin kendi yolunu bulması gibi temaları işleyen akıcı bir roman olarak genç okurlar için iyi bir başlangıç olabilir.

Özellikle üniversite öncesinde gelecek hakkında kararsızlık yaşayan öğrenciler için kitap, “Kendi yolumu nasıl bulacağım?” sorusu üzerine düşünme fırsatı sağlayabilir.

8. Bir Ömür Nasıl Yaşanır? – İlber Ortaylı

Üniversiteye başlamak, aslında hayatı daha bilinçli biçimde şekillendirmeye başlamak için de önemli bir dönemdir.

Bir Ömür Nasıl Yaşanır?, eğitimden kültüre, seyahatten okumaya kadar hayatın farklı alanları üzerine düşünme fırsatı sunan kitaplardan biridir.

Gençlere özellikle şu konuda katkı sağlayabilir:

Hayatı yalnızca okul ve kariyerden ibaret görmemek.

Üniversite yılları; farklı şehirleri görmek, yeni insanlar tanımak, kültürel etkinliklere katılmak, farklı alanlarda okumalar yapmak ve kişinin kendisini keşfetmesi için önemli bir dönemdir.

9. İnsan Olmak – Engin Geçtan

Üniversiteye başlayan bir genç, yalnızca yeni derslerle değil, kendisiyle ve çevresindeki insanlarla ilişkisi açısından da yeni bir döneme girer.

Engin Geçtan’ın İnsan Olmak kitabı; insan davranışları, ilişkiler ve bireyin kendisini anlaması üzerine düşünmek isteyenler için değerli bir okuma olabilir.

Kitap, insan davranışlarına daha farklı bir açıdan bakmanıza yardımcı olabilir.

Özellikle “Neden böyle hissediyorum?”, “İnsanlar neden böyle davranıyor?” gibi sorular üzerine düşünmeyi seven gençler için uygun seçeneklerden biridir.

10. Alışkanlıkların Gücü – Charles Duhigg

Üniversite hayatında kazanılan alışkanlıklar, öğrencinin akademik ve sosyal yaşamını doğrudan etkileyebilir.

Alışkanlıkların Gücü, alışkanlıkların nasıl oluştuğunu ve davranışlarımız üzerindeki etkisini anlamaya yönelik bir başka önemli kitaptır.

Bu kitabı okurken özellikle kendi günlük rutininizi inceleyebilirsiniz.

Örneğin:

Sabah kalktıktan sonra ilk yaptığım şey ne?

Ders çalışmaya başlamamı engelleyen alışkanlıklarım var mı?

Telefonumu hangi durumlarda daha fazla kullanıyorum?

Uyku düzenimi hangi davranışlar etkiliyor?

Bu soruların cevaplarını bulmak, üniversite başlamadan önce kendi düzeninizi oluşturmanıza yardımcı olabilir.

Sadece Kişisel Gelişim Kitapları Okumayın

Üniversite öncesinde kitap seçerken yapılan en yaygın hatalardan biri, yalnızca kişisel gelişim kitaplarına yönelmektir.

Oysa iyi bir okuma listesi farklı türleri içermelidir.

Örneğin bir yaz döneminde:

1 kişisel gelişim kitabı

1 roman

1 düşünce/felsefe kitabı

1 bilim veya tarih kitabı

1 iletişim/psikoloji kitabı

okumak, farklı bakış açıları kazanmak açısından daha dengeli bir yaklaşım olabilir.

Çünkü üniversitede başarılı olmak yalnızca ders bilgisine sahip olmakla ilgili değildir. Merak etmek, sorgulamak, araştırmak, farklı düşünceleri anlayabilmek ve kendini ifade edebilmek de son derece değerlidir.

Üniversiteye Başlamadan Önce Nasıl Kitap Okunmalı?

Kitap okumayı bir yarış haline getirmemek gerekir.

Bir ayda 10 kitap bitirmektense bir kitabı okuyup içindeki fikirlerden birkaçını hayatınıza geçirmek çok daha anlamlı olabilir.

Bunun için basit bir yöntem uygulayabilirsiniz.

1. Kitabı seçin

İlginizi çeken bir konu belirleyin.

2. Küçük bir hedef koyun

Örneğin her gün 15-20 sayfa okuyabilirsiniz.

3. Not alın

Size ilginç gelen fikirleri kısa şekilde yazın.

4. Kendinize sorular sorun

“Bu fikir benim hayatımda nerede karşılık buluyor?” diye düşünün.

5. Bir fikri uygulayın

Kitapta öğrendiğiniz bir şeyi günlük yaşamınızda deneyin.

6. Okuduklarınızı paylaşın

Arkadaşınızla, ailenizle veya öğretmeninizle kitap hakkında konuşun.

Böylece kitap yalnızca okunan bir nesne olmaktan çıkar ve düşünme aracına dönüşür.

Üniversite Öncesi İçin Örnek 5 Kitaplık Okuma Listesi

Eğer “Ben nereden başlayacağımı bilmiyorum, sadece 5 kitap okumak istiyorum.” diyorsanız aşağıdaki liste iyi bir başlangıç olabilir:

Bu eserlerin her biri farklı bir alana dokunduğu için, beş kitabı birlikte değerlendirmek daha dengeli bir okuma deneyimi sağlayabilir. Öğrenciler için hazırlanan çeşitli kitap listelerinde de bu eserlerin birçoğu farklı amaçlarla öneriliyor.

Sonuç: Üniversiteye Hazırlık Sadece Ders Çalışmak Değildir

Üniversiteye hazırlık denildiğinde çoğu kişinin aklına sınav, tercih, bölüm ve kariyer planı gelir.

Oysa üniversiteye hazırlık aynı zamanda hayata hazırlıktır.

Kendi kararlarını verebilmek, zamanı yönetebilmek, insanlarla sağlıklı iletişim kurabilmek, farklı düşüncelere açık olmak, sorumluluk almak, kendini tanımak ve geleceğe dair hedefler oluşturmak da üniversite hayatının önemli parçalarıdır.

Bu nedenle üniversiteye başlamadan önce okunacak kitapları seçerken yalnızca “Bana hangi kitap başarı kazandırır?” sorusunu sormak yerine;

“Bu kitap bana ne düşündürecek?”

“Kendimle ilgili ne fark ettirecek?”

“Üniversite hayatımda hangi becerime katkı sağlayacak?”

sorularını sormak daha doğru olacaktır.

Unutmayın: İyi bir kitap hayatınızı tek başına değiştirmeyebilir; fakat size farklı düşünmeyi, kendinize yeni sorular sormayı ve dünyaya başka bir pencereden bakmayı öğretebilir.

Üniversiteye başlamadan önce okuyacağınız birkaç iyi kitap, belki de ders kitaplarının size veremeyeceği bazı yaşam becerilerini kazandırabilir.