“Ya Kazanamazsam” Diye Sürekli Düşünüyor musunuz? İşte 3 Etkili Çözüm

Sınav hazırlık sürecinde yaşanan en yaygın ve en yıpratıcı düşünce “ya kazanamazsam” sorusudur. Bu soru, gecenin bir yarısı uykunuzu kaçırabilir, ders çalışırken odaklanmanızı engelleyebilir, deneme sınavında bir yanlış yaptığınızda paniğe kapılmanıza neden olabilir. İzmir Alfa Genç YKS-LGS Kursu olarak öğrencilerimize söylediğimiz şey şudur: “Ya kazanamazsam” düşüncesi, sınav sürecinin neredeyse her öğrencisinin yaşadığı tamamen normal bir düşüncedir. Ancak normal olması, bu düşüncenin sizi yönetmesine izin vermeniz gerektiği anlamına gelmez. Bu düşünceyi durdurmayı öğrenebilirsiniz. İşte 3 etkili yöntem.

1. Yöntem: Düşünceyi Fark Edin ve Adlandırın

“Ya kazanamazsam” düşüncesini durdurmanın ilk adımı, onu fark etmek ve adlandırmaktır. Bu düşünce zihninize geldiğinde, “Bu sadece bir düşünce, gerçek değil” deyin. Bu düşünceye “korku düşüncesi” veya “sınav kaygısı” gibi bir isim verin. Örneğin “İşte yine korku düşüncem geldi” veya “Sınav kaygım beni ziyaret etti” gibi. Düşünceyi adlandırdığınızda, onunla siz aranıza bir mesafe koymuş olursunuz. Artık o düşünce siz değilsiniz; sadece zihninizden geçen bir cümledir. Ve zihninizden geçen her cümle doğru olmak zorunda değildir. İzmir’in en iyi dershanesi Alfa Genç olarak öğrencilerimize bu farkındalık tekniğini öğretiyoruz.

Düşünceyi fark edip adlandırdıktan sonra yapmanız gereken şey, o düşünceyle tartışmamaktır. “Ama gerçekten kazanamayabilirim” veya “Herkes benden daha çok çalışıyor” gibi cümlelerle düşünceyi beslemeyin. Onu sadece gözlemleyin. Bir bulut gibi zihninizden geçip gitmesine izin verin. Unutmayın, her düşünce sizi harekete geçirmek zorunda değildir. Siz sadece fark edip “teşekkürler, şimdilik ilgilenmiyorum” diyebilirsiniz.

2. Yöntem: Kontrol Edemedikleriniz ve Edebildikleriniz

“Ya kazanamazsam” düşüncesinin en büyük besleyicisi, sınav sonucunu kontrol etmeye çalışmaktır. Oysa sınav sonucu, sizin doğrudan kontrol edebileceğiniz bir şey değildir. Sonuç; soruların zorluğuna, o anki psikolojik durumunuza, hatta şans faktörüne bile bağlıdır. Bu faktörlerin bazıları sizin elinizde değildir. İzmir’in en iyi dershanesi olarak öğrencilerimize önerimiz: Bir kağıt alın ve iki sütuna ayırın. Birinci sütuna “Kontrol Edebildiklerim”, ikinci sütuna “Kontrol Edemediklerim” yazın. Kontrol edebildiklerinize örnekler: Haftalık çalışma planımı yapmak, her gün düzenli ders çalışmak, deneme sınavlarına girmek, uyku düzenime dikkat etmek, sağlıklı beslenmek. Kontrol edemediklerinize örnekler: Sınavda hangi soruların çıkacağı, diğer öğrencilerin nasıl çalıştığı, sınav anında havanın nasıl olacağı, sınav sonucum.

Şimdi şunu kendinize sorun: Neden kontrol edemediğim şeyler için endişelenip, kontrol edebildiğim şeylere odaklanmıyorum? İşte “ya kazanamazsam” düşüncesini durdurmanın ikinci yolu tam olarak budur. Odağınızı kontrol edebildiklerinize kaydırın. Her gün “kontrol edebildiklerim” sütununda yazılı olan şeyleri yapın. Emin olun, kontrol edebildiklerinizi elinizden gelen en iyi şekilde yaptığınızda, sonuç da zaten büyük ölçüde başarılı olacaktır. 

3. Yöntem: En Kötü Senaryoyu Ayrıntılandırın

“Ya kazanamazsam” düşüncesi, genellikle belirsiz bir korku şeklinde zihnimizde dolaşır. Ne kadar belirsizse, o kadar korkutucudur. Bu korkuyu etkisiz hale getirmenin en güçlü yollarından biri, en kötü senaryoyu somut bir şekilde zihninizde canlandırmaktır. İzmir’in en iyi dershanesi Alfa Genç olarak öğrencilerimize uyguladığımız bir teknik: Kendinize şu soruları sorun. Diyelim ki gerçekten kazanamadınız. O zaman ne olacak? Aileniz sizi reddedecek mi? Hayır. Hayatınız bitecek mi? Aslında bitmeyecek. Bir sonraki adımda ne yapabilirsiniz? Sınava tekrar hazırlanabilir mi? Evet. Farklı bir hedef belirleyebilir misiniz? Evet.

En kötü senaryoyu kağıda dökün. “Kazanamazsam, şunlar olur: …” ve cümleyi tamamlayın. Çoğu zaman göreceksiniz ki, en kötü senaryo bile aslında yaşanabilir bir senaryodur. Hayatınızın sonu değildir. Üstelik siz o senaryoyu yaşamamak için şu an çalışıyorsunuz. Belirsiz korku, somut bir plana dönüştüğünde büyüsünü kaybeder. “Kazanamazsam, şöyle bir planım var” diyebilmek, o düşüncenin sizi felç etmesini engeller. 

Bu üç yöntemi düzenli olarak uyguladığınızda, “ya kazanamazsam” düşüncesinin sizi yönetmesine izin vermediğinizi göreceksiniz. Unutmayın, bu düşünce tamamen ortadan kalkmayabilir. Ama siz onunla başa çıkmayı öğrenebilirsiniz. Düşünce geldiğinde paniklemeden, yukarıdaki yöntemlerden birini uygulayarak onu durdurabilirsiniz. Zamanla bu beceri, bir refleks haline gelecektir. İzmir’in en iyi dershanesi olarak öğrencilerimize söylediğimiz şey: Kaygılı düşünceler gelince onlarla savaşmayın, onları yönetmeyi öğrenin. Siz bu düşüncelerin efendisisiniz, köleleri değil. Unutmayın, sınav sadece bir andır, sizin değeriniz asla bir sınav sonucuyla ölçülemez. Alfa Genç ailesi olarak bu zorlu süreçte yanınızdayız.