Blog
YKS Tercihlerinin Son Gününde Nelere Dikkat Edilmeli? Neler Yapılmamalı?
Üniversite sınavına hazırlık sürecinin en önemli aşamalarından biri olan YKS, yalnızca sınav gününden ibaret değildir. Sınav sonuçlarının açıklanmasının ardından başlayan tercih dönemi, öğrencilerin yıllarını etkileyecek önemli bir karar sürecidir. Puanlar, başarı sıralamaları, kontenjanlar, üniversitelerin olanakları ve öğrencinin kendi hedefleri birlikte değerlendirilerek oluşturulan tercih listesi, üniversiteye yerleşme sürecinin en kritik adımlarından biridir.
Tercih döneminin son gününe gelindiğinde ise öğrencilerde heyecan, stres ve kararsızlık artabilir. Günler boyunca üzerinde düşünülen tercih listesi son saatlerde tekrar tekrar değiştirilebilir. Ancak son gün yapılan aceleci değişiklikler, daha önce doğru şekilde oluşturulmuş bir listenin dahi bozulmasına neden olabilir.
Bu nedenle YKS tercihlerinin son gününde amaç, sıfırdan bir tercih listesi oluşturmak değil; daha önce hazırlanan listenin son kontrollerini bilinçli ve sakin bir şekilde tamamlamaktır.
Peki YKS tercihlerinin son gününde nelere dikkat edilmeli? Hangi hatalardan kesinlikle kaçınılmalı? Tercih listesi nasıl son kez kontrol edilmeli?
YKS Tercihlerinin Son Gününde Neden Daha Dikkatli Olmak Gerekir?
Tercih döneminin son günü, öğrencilerin karar verme sürecindeki en kritik zamanlardan biridir. Çünkü süre kısıtlıdır ve yapılan işlemlerin sonrasında değişiklik yapmak mümkün olmayabilir.
Özellikle son günlerde öğrenciler;
- “Acaba daha iyi bir bölüm yazabilir miyim?”
- “Arkadaşım bu bölümü yazıyor, ben de yazmalı mıyım?”
- “Bu üniversitenin taban puanı daha yüksek, kesin daha iyidir.”
- “Sıralamamın biraz üzerinde bir bölüm yazsam gelir mi?”
- “Tercih listemi tamamen değiştirmeli miyim?”
gibi düşünceler yaşayabilir.
Bu noktada en önemli şey panik yerine veriye ve kişisel hedeflere göre hareket etmektir.
Tercih listesi oluşturulurken yapılan araştırmalar, son gün tekrar gözden geçirilmeli; ancak her duyuma, sosyal medya paylaşımına veya çevreden gelen yoruma göre liste değiştirilmemelidir.
YKS Tercihlerinin Son Gününde Nelere Dikkat Edilmeli?
1. Tercih Listesinin Tamamı Son Kez Kontrol Edilmeli
Son gün yapılması gereken ilk şey, tercih listesini baştan sona kontrol etmektir.
Listedeki her bölüm için şu sorular sorulabilir:
- Bu bölüm gerçekten istediğim bir bölüm mü?
- Bölümün bulunduğu üniversiteyi araştırdım mı?
- Üniversitenin bulunduğu şehir benim için uygun mu?
- Bölümün eğitim dili nedir?
- Özel koşullarını kontrol ettim mi?
- Başarı sıralamamla uyumlu mu?
- Mezuniyet sonrası çalışma alanlarını araştırdım mı?
- Bu bölümü kazandığımda gerçekten kayıt yaptırmak ister miyim?
Tercih listesinde bulunan her bölüm için bu sorulara mümkün olduğunca net cevap verilmelidir.
En önemli kural şudur: Tercih listesine yalnızca kazanıldığında gerçekten okunmak istenen bölümler yazılmalıdır.
2. Başarı Sırası ile Tercih Edilen Bölümlerin Uyumu Kontrol Edilmeli
YKS tercihlerinde yalnızca puana bakmak doğru değildir. Özellikle farklı yılların sınav koşulları ve puan dağılımları değişebildiği için başarı sıralaması, tercih değerlendirmesinde çok daha anlamlı bir göstergedir.
Öğrencinin kendi başarı sırası ile tercih ettiği programların geçmiş yıllardaki başarı sıralamaları karşılaştırılmalıdır.
Tercih listesinde;
- Başarı sırasının üzerinde kalan seçeneklere,
- Başarı sırasına yakın seçeneklere,
- Daha geride kalan ve yerleşme ihtimalini artırabilecek seçeneklere
dengeli biçimde yer verilmesi tercih stratejisinin önemli bir parçasıdır.
Ancak burada da “kesin gelir” düşüncesinden kaçınmak gerekir.
Çünkü hiçbir tercih için yalnızca geçmiş yıl verilerine bakarak kesin yerleşme garantisi verilemez.
3. Tercih Sıralamasının Gerçekten İstenilen Sıralama Olduğundan Emin Olunmalı
YKS tercih sisteminde öğrencinin tercih sıralaması oldukça önemlidir.
Öğrenci, listedeki bölümleri gerçekten en çok istediği programdan daha az istediği programa doğru sıralamalıdır.
Örneğin bir öğrenci için;
- Tercih: A Üniversitesi Psikoloji
- Tercih: B Üniversitesi Psikoloji
- Tercih: C Üniversitesi Psikoloji
şeklinde bir liste varsa bu sıralamanın öğrencinin gerçek istek sırasını yansıtması gerekir.
“Bu bölümün puanı daha yüksek, o yüzden üstte olmalı.” düşüncesi tek başına doğru bir yaklaşım değildir.
Tercih sıralaması, yalnızca puan sıralaması değildir.
Öğrencinin akademik hedefleri, şehir tercihi, üniversite imkanları, bölüm ilgisi ve geleceğe yönelik planları da dikkate alınmalıdır.
4. Özel Koşullar ve Açıklamalar Mutlaka Okunmalı
Tercih listesindeki programların yalnızca isimlerine bakmak yeterli değildir.
ÖSYM kılavuzunda yer alan özel koşullar ve açıklamalar mutlaka incelenmelidir.
Bazı programlarda;
- Sağlık koşulları,
- Yabancı dil hazırlık,
- Özel başarı koşulları,
- Burs koşulları,
- Eğitim şekli,
- Ücret bilgileri,
- Hazırlık sınıfı,
- Öğretim dili
gibi öğrencinin kararını etkileyebilecek ayrıntılar bulunabilir.
Bu nedenle tercih yapılırken bölümün adını görmekle yetinmek yerine, ilgili programın kılavuzdaki koşulları da kontrol edilmelidir.
5. Üniversitenin ve Bölümün Gerçekten Araştırıldığından Emin Olunmalı
Son gün gelindiğinde öğrencinin tercih listesindeki üniversiteleri tekrar kontrol etmesi faydalı olacaktır.
Özellikle şu başlıklar incelenebilir:
Üniversitenin akademik olanakları
- Fakülte ve bölüm yapısı
- Akademik kadro
- Laboratuvar ve uygulama imkanları
- Kütüphane
- Öğrenci kulüpleri
- Değişim programları
- Staj olanakları
Şehir ve yaşam koşulları
- Barınma imkanları
- Ulaşım
- Yaşam maliyetleri
- Öğrenci yaşamı
- Üniversitenin şehir merkezine uzaklığı
Bölümün geleceği
- Mezunların çalışma alanları
- Staj imkanları
- Çift anadal ve yandal imkanları
- Lisansüstü eğitim olanakları
- Özel sektör ve kamu seçenekleri
Bütün bunlar öğrencinin üniversite hayatından beklentileriyle birlikte değerlendirilmelidir.
YKS Tercihlerinin Son Gününde Neler Yapılmamalı?
Son gün yapılan bazı hatalar, öğrencinin daha önce üzerinde çalıştığı tercih listesini olumsuz etkileyebilir.
Bu nedenle tercih döneminin son gününde özellikle aşağıdaki davranışlardan kaçınılmalıdır.
1. Sırf Son Gün Geldi Diye Tercih Listesi Baştan Sona Değiştirilmemeli
Belki de en sık yapılan hatalardan biri budur.
Öğrenci günlerce araştırır, ailesiyle konuşur, rehber öğretmeninden destek alır ve bir tercih listesi oluşturur.
Ancak son gün bir arkadaşının söylediği bir şey veya sosyal medyada gördüğü bir video nedeniyle tüm listeyi değiştirmek isteyebilir.
Bu noktada durup düşünmek gerekir.
Yeni bilgi gerçekten güvenilir mi?
Tercih listesini değiştirmek için somut bir neden var mı?
Yoksa yalnızca tercih sürecinin yarattığı kaygı mı kararımızı etkiliyor?
Eğer yeni bir bilgi gerçekten önemli ve güvenilir değilse, yalnızca son gün heyecanıyla listenin tamamını değiştirmek doğru değildir.
2. Arkadaşların Tercihleri Taklit Edilmemeli
“Arkadaşım bu bölümü yazıyor.”
“En yakın arkadaşım bu üniversiteye gidecek.”
“Bizim sınıftan herkes aynı bölümü tercih ediyor.”
Bu düşünceler öğrencinin kendi tercihlerini belirlememelidir.
Üniversite tercihi kişisel bir karardır.
Bir öğrencinin çok istediği bölüm başka bir öğrenci için hiç uygun olmayabilir.
Arkadaşların tercihleri fikir verebilir; ancak kararın temelini oluşturmamalıdır.
3. Sadece Taban Puana Bakarak Tercih Yapılmamalı
“Geçen yıl bu bölüm 450 puanla öğrenci almış, kesin çok iyi.”
Bu yaklaşım doğru değildir.
Bir bölümün yalnızca taban puanına bakarak kalitesi hakkında kesin bir sonuca ulaşmak mümkün değildir.
Başarı sırası, kontenjan, bölümün özellikleri, üniversitenin olanakları ve öğrencinin kendi hedefleri birlikte değerlendirilmelidir.
4. “Kesin Gelir” Düşüncesiyle İstenmeyen Bölümler Yazılmamalı
Tercih listesinde yalnızca yerleşme ihtimalini artırmak amacıyla öğrencinin kesinlikle okumak istemediği bölümlere yer vermek önemli bir risktir.
Çünkü tercih listesinde yer alan bir programa yerleşildiğinde öğrencinin önünde önemli bir karar süreci başlayacaktır.
Bu nedenle öğrenci kendisine şu soruyu sormalıdır:
“Bu bölüme yerleşirsem gerçekten kayıt yaptırıp okumak ister miyim?”
Cevap kesin olarak “hayır” ise o bölümün tercih listesinde bulunması yeniden değerlendirilmelidir.
5. Sosyal Medyadaki Tercih Yorumlarıyla Panik Yapılmamalı
Tercih dönemlerinde sosyal medyada çok sayıda içerik paylaşılır.
“Bu bölümün önü kapalı.”
“Bu üniversite kesin yükselir.”
“Bu bölüm artık iş yapmıyor.”
“Bu sıralamayla kesin şu bölüme girersin.”
gibi çok kesin ifadelerle karşılaşmak mümkündür.
Ancak öğrenciler bu tür içerikleri tek başına karar verme kaynağı olarak kullanmamalıdır.
Tercih sürecinde resmî kaynaklar, güncel kılavuzlar ve güvenilir akademik bilgiler temel alınmalıdır.
6. Son Dakikada Sürekli Tercih Listesi Değiştirilmemeli
Tercih listesini defalarca değiştirmek öğrencinin karar kalitesini artırmak yerine kaygısını artırabilir.
Özellikle son saatlerde;
- Bir bölümü silmek,
- Başka bir bölümü eklemek,
- Tercih sırasını sürekli değiştirmek,
- Arkadaşlardan fikir almak,
- Sosyal medyada yorum okumak
öğrencinin zihinsel olarak daha fazla yorulmasına neden olabilir.
Bu nedenle son gün için bir son kontrol listesi hazırlanması çok daha sağlıklı olacaktır.
Tercih Gönderilmeden Önce Son Kontrol Listesi
Tercihler gönderilmeden önce aşağıdaki maddeler tek tek kontrol edilebilir:
Akademik kontrol
☐ Başarı sıram doğru mu?
☐ Tercihlerimin başarı sıralamalarıyla uyumunu kontrol ettim mi?
☐ Bölümlerin eğitim dilini inceledim mi?
☐ Bölümlerin özel koşullarını okudum mu?
☐ Bölümün ders içeriklerini araştırdım mı?
Üniversite kontrolü
☐ Üniversitenin bulunduğu şehri araştırdım mı?
☐ Barınma imkanlarını değerlendirdim mi?
☐ Ulaşım koşullarını biliyor muyum?
☐ Üniversitenin akademik ve sosyal imkanlarını inceledim mi?
Kişisel kontrol
☐ Bu bölümü gerçekten istiyor muyum?
☐ Bu bölüme yerleşirsem kayıt yaptırır mıyım?
☐ Tercihler benim ilgi ve hedeflerimi yansıtıyor mu?
☐ Listeyi başkalarının yönlendirmesiyle oluşturmadım mı?
Teknik kontrol
☐ Tercih sıralamamı son kez kontrol ettim mi?
☐ Tercih listemde hata olmadığından emin miyim?
☐ Tercihlerimi sistem üzerinden doğru şekilde kaydettim mi?
☐ Tercihlerimin onaylandığını kontrol ettim mi?
Tercihlerin Son Gününde Veliler Nasıl Davranmalı?
YKS tercih sürecinde yalnızca öğrenciler değil, veliler de yoğun stres yaşayabilir.
Aileler çocuklarının geleceği konusunda endişelenebilir ve “daha iyi bir bölüm” veya “daha garanti bir meslek” konusunda baskı oluşturabilir.
Ancak son günlerde öğrencinin üzerindeki baskıyı artırmak yerine sakin ve destekleyici bir iletişim kurmak çok daha değerlidir.
Veliler;
- “Şunu kesin yazmalısın.”
- “Bu bölümü yazarsan geleceğin garanti.”
- “Arkadaşının puanı senden yüksek.”
- “Biz senin yerinde olsak bunu seçerdik.”
gibi ifadeler yerine öğrencinin kendi kararını daha sağlıklı değerlendirmesine yardımcı olabilir.
Örneğin:
“Bu bölümü gerçekten istediğinden emin misin?”
“Bu üniversitede seni düşündüren bir konu var mı?”
“Tercih listende değiştirmek istediğin bir nokta var mı?”
gibi sorular daha sağlıklı bir iletişim kurulmasını sağlayabilir.
Unutulmamalıdır ki üniversiteye gidecek olan öğrenci, bu sürecin merkezindeki kişidir.
Tercih Son Gününde Kaygı Yaşamak Normal mi?
Evet.
YKS tercihleri öğrenciler için önemli bir gelecek kararıdır. Bu nedenle tercihlerin son gününde kaygı, kararsızlık veya “Acaba yanlış mı yapıyorum?” düşüncesinin ortaya çıkması oldukça anlaşılabilir bir durumdur.
Ancak kaygının ortaya çıkması, tercih listesinin yanlış olduğu anlamına gelmez.
Bazen öğrenci doğru kararı vermiş olsa bile kararın sonucunu kontrol edemediği için endişelenebilir.
Bu noktada öğrencinin kendisine şunu hatırlatması faydalı olabilir:
“Ben kontrol edebildiğim kısmı mümkün olduğunca doğru şekilde yaptım. Bundan sonrası yerleştirme sürecinin sonucu.”
Tercih döneminin son saatlerini sürekli endişe ederek geçirmek yerine, son kontroller yapıldıktan sonra süreci tamamlamak psikolojik açıdan da daha sağlıklı olacaktır.
Alfa Genç Kurs Tercih Sürecinde Öğrencilerin Yanında
YKS hazırlık süreci yalnızca sınava hazırlanmakla sınırlı değildir. Sınav sonrasında doğru tercih yapmak da öğrencinin eğitim hayatında önemli bir yere sahiptir.
Alfa Genç Kurs, öğrencilerin yalnızca akademik gelişimine değil, sınav ve tercih sürecinin farklı aşamalarında ihtiyaç duyabilecekleri rehberlik desteğine de önem verir.
Tercih döneminde öğrencinin;
- Başarı sırasını doğru değerlendirmesi,
- Bölüm ve üniversiteleri araştırması,
- Tercih listesini oluşturması,
- Tercih sıralamasını kişisel hedefleri doğrultusunda değerlendirmesi,
- Tercih sürecindeki kararsızlıklarını daha sağlıklı şekilde ele alması
için rehberlik desteğinden yararlanması, sürecin daha bilinçli ilerlemesine yardımcı olabilir.
Özellikle öğrencinin kendi hedefleri, akademik performansı ve gelecek beklentileri birlikte değerlendirildiğinde tercih listesi yalnızca puan ve sıralamalardan oluşan bir tablo olmaktan çıkar; öğrencinin geleceğine yönelik daha bilinçli bir yol haritasına dönüşür.
Son Günün En Önemli Kuralı: Panik Yapma, Kontrol Et ve Kararını Bilinçli Ver
YKS tercih sürecinin son günü, öğrencilerin hayatındaki önemli dönüm noktalarından biridir. Ancak bu günün amacı sürekli yeni kararlar almak değil, daha önce yapılan çalışmaların son kontrollerini tamamlamaktır.
Bu nedenle son gün;
Araştır.
Kontrol et.
Sıralamanı değerlendir.
Özel koşulları oku.
Tercih sıralamanı gözden geçir.
Gerçekten okumak istediğin bölümleri tercih ettiğinden emin ol.
Ve en önemlisi:
Panikle karar değiştirme.
Üniversite tercihi, öğrencinin yalnızca bir sonraki eğitim basamağını değil; kendisini geliştireceği çevreyi, akademik hayatını ve kariyer yolculuğunun önemli bir bölümünü de şekillendirebilir.
Bu nedenle son günün en doğru yaklaşımı, başkalarının kararlarına göre hareket etmek değil, kendi hedeflerini ve gerçeklerini dikkate alarak bilinçli bir tercih yapmak olacaktır.
Tercih süreci tamamlandıktan sonra ise artık öğrencinin yapması gereken, sürekli “Acaba doğru mu yaptım?” diye düşünmek yerine sürecin sonucunu beklemek ve yeni eğitim dönemine hazırlanmak olmalıdır.
Doğru tercih; yalnızca kazanma ihtimalinin yüksek olduğu bölümü yazmak değil, kazanıldığında öğrencinin kendisini görebildiği bir geleceğe adım atmaktır.
Alfa Genç Kurs olarak öğrencilerin YKS hazırlık sürecinde olduğu kadar tercih döneminde de bilinçli, planlı ve hedef odaklı ilerlemelerini önemsiyoruz.